Managing Screen Time and Digital Overload

Διαχείριση Χρόνου Οθόνης και Ψηφιακής Υπερφόρτωσης

Στο τέλος αυτής της ενότητας, μπορώ:

Κατανόηση και παρακολούθηση της χρήσης της οθόνης σας

Κατανοήστε τι σημαίνει χρόνος οθόνης και ψηφιακή υπερφόρτωση, αναγνωρίστε τις ψυχικές, συναισθηματικές και σωματικές σας επιπτώσεις (ύπνος, εστίαση, ευεξία) και χρησιμοποιήστε ενσωματωμένους ιχνηλάτες ή εφαρμογές ευεξίας για να εντοπίσετε τη μέγιστη χρήση και τα μοτίβα υπερβολικής χρήσης.

Εφαρμόστε υγιεινές τεχνολογικές συνήθειες

Θέστε προσωπικούς στόχους και χρησιμοποιήστε εργαλεία ψηφιακής ευεξίας (χρονόμετρα εφαρμογών, λειτουργία εστίασης, ρουτίνες χαλάρωσης), δημιουργήστε τακτικές στιγμές χωρίς οθόνη και ανταλλάξτε την παθητική κύλιση με ουσιαστικές δραστηριότητες εκτός σύνδεσης, όπως αθλήματα, ημερολόγιο ή δημιουργικά χόμπι.

Αναστοχασμός, Όρια & Συνηγορία

Σκεφτείτε πώς σας επηρεάζει η ψηφιακή υπερφόρτωση, αναπτύξτε εμπιστοσύνη στον καθορισμό και την προστασία των δικών σας ψηφιακών ορίων, ενισχύστε τη δέσμευση για συνήθειες εκτός σύνδεσης και ενθαρρύνετε την ισορροπημένη χρήση της οθόνης μεταξύ των συνομηλίκων σας μέσω κοινών συμφωνιών και διαλειμμάτων.

Εισαγωγική Θεωρία

Χρήση οθόνης, ακαδημαϊκές επιδόσεις & ψηφιακή απόσπαση της προσοχής

Η αλληλεπίδραση των μαθητών με τις ψηφιακές συσκευές έχει μετρήσιμο αντίκτυπο τόσο στα ακαδημαϊκά αποτελέσματα όσο και στη συναισθηματική δέσμευση στο σχολείο.
Τα δεδομένα από τα αποτελέσματα PISA 2022 (Τόμος Ι) δείχνουν σημαντική παγκόσμια μείωση των επιδόσεων στα μαθηματικά και την ανάγνωση, η οποία συμπίπτει με την αυξημένη ψηφιακή κατανάλωση, ειδικά για μη ακαδημαϊκούς σκοπούς.
Ωστόσο, τα εργαλεία ψηφιακής μάθησης, όταν χρησιμοποιούνται σκόπιμα και για περιορισμένες περιόδους, μπορούν να υποστηρίξουν τη δέσμευση και την κατανόηση (OECD, 2023.
Η διαχείριση του χρόνου οθόνης (2024a) ενισχύει αυτό το σημείο: οι μαθητές που χρησιμοποιούν ψηφιακές συσκευές για μάθηση έως και πέντε ώρες καθημερινά, βαθμολογούνται σημαντικά υψηλότερα στα μαθηματικά από εκείνους που δεν τις χρησιμοποιούν καθόλου. Αντίθετα, η χρήση συσκευών στην τάξη για δραστηριότητες αναψυχής, όπως η κύλιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνδέθηκε με μειωμένη απόδοση και χαμηλότερη αίσθηση του σχολικού ανήκειν (OECD, 2024a).

Η ποιότητα και η ποσότητα της ψηφιακής δέσμευσης έχει σημασία

Η έκθεση του OECD για τον αντίκτυπο των ψηφιακών τεχνολογιών στην ευημερία τονίζει ότι ο τύπος χρήσης της οθόνης έχει σημασία όσο και η ποσότητα. Ο χρόνος οθόνης που είναι σκόπιμος, κοινωνικός ή δημιουργικός τείνει να έχει πιο θετικά αποτελέσματα στην ευημερία από τις παθητικές ή επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες.
Για παράδειγμα, οι βιντεοκλήσεις ή τα διαδραστικά εκπαιδευτικά εργαλεία μπορούν να προωθήσουν τη γνωστική διέγερση και την κοινωνική σύνδεση, ενώ η ατελείωτη κύλιση και η υπερφαγία βίντεο συνδέονται συχνότερα με άγχος, κακό ύπνο και χαμηλό κίνητρο.
Η βιβλιογραφία δείχνει ότι η διάκριση μεταξύ ενεργητικής και παθητικής ψηφιακής δέσμευσης είναι απαραίτητη για την κατανόηση των ψυχολογικών αποτελεσμάτων της χρήσης της τεχνολογίας.
Η υπερβολική χρήση, ειδικά κατά τη διάρκεια μη δομημένου χρόνου, αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για μειωμένη συναισθηματική ρύθμιση και πνευματική διαύγεια. (OECD, 2024b)

Επιδράσεις σε παιδιά και εφήβους

Μεταξύ των νεότερων ηλικιακών ομάδων, η υπερβολική χρήση οθόνης συσχετίζεται με διαταραγμένο ύπνο, προβλήματα συγκέντρωσης, προκλήσεις συμπεριφοράς και αυξημένο άγχος.

Αυτά τα αποτελέσματα είναι συχνά πιο έντονα στα κορίτσια, ιδιαίτερα όταν σχετίζονται με ζητήματα εικόνας σώματος και κοινωνική σύγκριση σε πλατφόρμες όπως το Instagram ή το TikTok.

Οι έφηβοι με υψηλή ημερήσια έκθεση στην οθόνη (πάνω από 3-4 ώρες ψυχαγωγικά) είναι πιο πιθανό να αναφέρουν συμπτώματα κατάθλιψης, να βιώσουν διαδικτυακό εκφοβισμό ή να εμφανίσουν σημάδια εθιστικών ψηφιακών συμπεριφορών.

Επιπλέον, η έκθεση σε οθόνες κατά τη διάρκεια των γευμάτων και πριν τον ύπνο έχει συνδεθεί με χαμηλότερη γνωστική απόδοση και διαταραγμένες ρουτίνες.(OECD, 2024b)

Μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις στην ψηφιακή εποχή είναι η υποστήριξη των νέων ώστε να ρυθμίζουν τη χρήση της οθόνης τους. Η συνεχής έκθεση σε ειδοποιήσεις, πολλαπλές εργασίες και περιεχόμενο που βασίζεται σε αλγόριθμους μπορεί να μειώσει το εύρος της προσοχής και να αυξήσει τα επίπεδα άγχους.
Η βιβλιογραφία του OECD υποδηλώνει ότι χωρίς παρέμβαση, αυτά τα πρότυπα μπορούν να επιμείνουν και στην ενήλικη ζωή, επηρεάζοντας τις εργασιακές συνήθειες, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Η διδασκαλία της ψηφιακής αυτορρύθμισης, ο καθορισμός ορίων, η αναγνώριση της υπερβολικής χρήσης και η εξάσκηση ρουτίνας χωρίς τεχνολογία, θεωρείται πλέον βασική δεξιότητα για την ανάπτυξη των νέων.
Τα σχολεία, οι οικογένειες και οι οργανώσεις νεολαίας πρέπει να συνεργαστούν για να ενσωματώσουν αυτές τις συνήθειες στην καθημερινή ζωή (OECD, 2024b).

Γνωστική και συναισθηματική αυτορρύθμιση στην ψηφιακή εποχή

Εργαλεία και στρατηγικές

Προώθηση της ισορροπημένης χρήσης ψηφιακών συσκευών με σαφή χρονικά όρια. Ενθαρρύνετε ώρες χωρίς οθόνη, ειδικά πριν τον ύπνο, κατά τη διάρκεια των γευμάτων και το πρωί.
Υποστηρίξτε την εκπαίδευση στον ψηφιακό γραμματισμό που επικεντρώνεται στην κριτική σκέψη, την ασφάλεια στο διαδίκτυο και την ηθική χρήση της τεχνολογίας.
Εκπαιδεύστε τους εκπαιδευτικούς να ενσωματώνουν ψηφιακά εργαλεία παιδαγωγικά, όχι μόνο λειτουργικά.
Train teachers to integrate digital tools pedagogically, not just functionally.
Τελικά, η τεχνολογία δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή, είναι το πώς, γιατί και πόσο συχνά τη χρησιμοποιούμε που κάνει τη διαφορά (OECD, 2024a).

Παράδειγμα

Προώθηση της ισορροπημένης χρήσης ψηφιακών συσκευών με σαφή χρονικά όρια. Ενθαρρύνετε ώρες χωρίς οθόνη, ειδικά πριν τον ύπνο, κατά τη διάρκεια των γευμάτων και το πρωί.
Υποστηρίξτε την εκπαίδευση στον ψηφιακό γραμματισμό που επικεντρώνεται στην κριτική σκέψη, την ασφάλεια στο διαδίκτυο και την ηθική χρήση της τεχνολογίας.
Εκπαιδεύστε τους εκπαιδευτικούς να ενσωματώνουν ψηφιακά εργαλεία παιδαγωγικά, όχι μόνο λειτουργικά.
Train teachers to integrate digital tools pedagogically, not just functionally.
Τελικά, η τεχνολογία δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή, είναι το πώς, γιατί και πόσο συχνά τη χρησιμοποιούμε που κάνει τη διαφορά (OECD, 2024a).

Πρακτικές αυτοφροντίδας

Κάντε τακτικά διαλείμματα:: Κάθε 90 λεπτά, τεντωθείτε, ενυδατωθείτε και κινηθείτε.
Προστατέψτε τα μάτια σας: Αποφύγετε τις οθόνες τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο.
Ακολουθήστε τον κανόνα 20-20-20. Ο κανόνας 20-20-20 σημαίνει: κάθε 20 λεπτά, κοιτάξτε κάτι τουλάχιστον 20 πόδια (περίπου 6 μέτρα) μακριά για 20 δευτερόλεπτα. Αυτό βοηθά τα μάτια σας να ξεκουραστούν και να παραμείνουν υγιή.
Προγραμματίστε ψηφιακές αποτοξινώσεις:Αφιερώστε μια μέρα χωρίς οθόνη κάθε μήνα για επαναφόρτιση.
Αγκαλιάστε τις συνήθειες εκτός σύνδεσης:Αντικαταστήστε την αλόγιστη κύλιση με ηρεμιστικές δραστηριότητες όπως το ημερολόγιο, το περπάτημα ή ο διαλογισμός

Παράδειγμα

Μια ομάδα νέων έλαβε ένα μικρό “Mindful Mornings Kit” που περιείχε απλά εργαλεία όπως μια κάρτα αναπνοής, μια προτροπή προβληματισμού (π.χ. «Πώς νιώθω πριν ελέγξω το τηλέφωνό μου;»), ένα σύντομο ημερολόγιο και μια κάρτα υπενθύμισηςπου έλεγε «Ξεκινήστε τη μέρα σας χωρίς οθόνη».
Αφού το χρησιμοποίησαν μία φορά την εβδομάδα πριν από το σχολείο για δύο εβδομάδες, η ομάδα ανέφερε ότι ένιωθε πιο χαλαρή, συγκεντρωμένη και ενήμερη για τις συνήθειές της. Πολλοί παρατήρησαν ότι η καθυστέρηση της χρήσης της οθόνης το πρωί τους βοήθησε να ξεκινήσουν τη μέρα τους με πιο ήρεμη διάθεση και περισσότερη ενέργεια.

Πρακτικές αυτοφροντίδας

Προσεγγίσεις

Σκεφτείτε και κατανοήστε: Βοηθήστε τους νέους να εξερευνήσουν τις ψηφιακές τους συνήθειες και τους λόγους πίσω από αυτές.
Παρακολούθηση ευεξίας: Χρησιμοποιήστε γρήγορους ελέγχους διάθεσης ή ενέργειας για να παρατηρήσετε πώς τις επηρεάζουν οι οθόνες.
Δημιουργήστε ισορροπία μαζί: Συν-σχεδιάστε ρουτίνες που περιλαμβάνουν στιγμές χωρίς τεχνολογία και ουσιαστικές διαδικτυακές δραστηριότητες.

Tools:

Ψηφιακές εφαρμογές αυτοελέγχου: Daylio (ένας ιχνηλάτης διάθεσης και δραστηριότητας όπου οι χρήστες καταγράφουν πώς αισθάνονται και τι έκαναν. https://daylio.net/) – Happify (offers habit-building and wellbeing activities, using games and science-based tools https://www.happify.com/)
Χρησιμοποιήστε εργαλεία όπως το Screen Time (iOS) ή το Digital Wellbeing (Android) για να ορίσετε όρια και να παρακολουθήσετε τη χρήση.
Πρότυπα έρευνας ευημερίας: Πρότυπο έρευνας για την υγεία και την ευημερία των μαθητών: Σχεδιασμένο για σχολεία και νέους, καλύπτει συνήθειες υγείας, ψυχική υγεία και συστήματα υποστήριξης https://www.limesurvey.org)

Παράδειγμα και τρόπος χρήσης

Συζήτηση για την Ψηφιακή Αποτοξίνωση: «Δεν υπάρχουν τηλέφωνα στο τραπέζι»

Ένας εργαζόμενος στον τομέα της νεολαίας μπορεί να δείξει μερικές αναρτήσεις ή τίτλους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, άλλες αληθινές, άλλες ψευδείς.

Στη συνέχεια, ρωτήστε τους συμμετέχοντες:

«Πώς μπορείς να καταλάβεις αν αυτό είναι αλήθεια ή ψέμα;»
«Πώς μπορεί ο συνεχής έλεγχος ή η κοινή χρήση αναρτήσεων να επηρεάσει την εστίαση, τη διάθεση ή τα επίπεδα άγχους σας;»
«Τι θα μπορούσατε να κάνετε αντί να κάνετε κύλιση ή να αναδημοσιεύσετε αμέσως;»
”Αυτό βοηθά τους συμμετέχοντες να προβληματιστούν σχετικά με την κριτική σκέψη, την υπεύθυνη διαδικτυακή συμπεριφορά και τον αντίκτυπο της υπερβολικής χρήσης οθόνης στην καθημερινή ζωή, χωρίς να απαιτείται επίσημη δραστηριότητα.

Προσεγγίσεις και Εργαλεία

Προσεγγίσεις:

Κατευθυντήριες γραμμές υπό την ηγεσία των νέων: Αφήστε τους νέους ναδημιουργήσουν τις δικές τους συμφωνίες χρόνου οθόνης και ομαδικούς κανόνες. Αυξάνει την αυτονομία και τη δέσμευση.
Ενθαρρύνετε σύντομους, καθημερινούς προβληματισμούς όπως: «Τι με βοήθησε να αποσυνδεθώ;»
Πρότυπα από εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας: Να είστε ανοιχτοί σχετικά με τις δικές σας ψηφιακές συνήθειες και όρια.

Tools:

Φύλλα εργασίας χαρτογράφησης τεχνικής χρήσης: Οπτικά πρότυπα όπου οι νέοι μπορούν να καταγράφουν καθημερινές δραστηριότητες στο διαδίκτυο/εκτός σύνδεσης και να προβληματίζονται σχετικά με την ισορροπία. Πρότυπο σχεδίου ψηφιακής ευημερίας notion.com
Digital Mood Tracker: Συνδέστε τον χρόνο οθόνης με συναισθηματικές καταστάσεις για να εντοπίσετε μοτίβα (π.χ. περισσότερο άγχος μετά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης). Υποφερτό https://bearable.app/
Λειτουργίες βελτίωσης εστίασης: Χρονόμετρα εφαρμογών, λειτουργία εστίασης. λειτουργία χαλάρωσης, οθόνη σε κλίμακα του γκρι τη νύχτα κ.λπ. Το TheVerge theverge.com

Παράδειγμα και τρόπος χρήσης

Συνδυασμός παρακολούθησης διάθεσης + καταγραφής οθόνης

Αυτό είναι ένα παράδειγμα που μπορεί να χρησιμοποιήσει ένας εργαζόμενος στον τομέα της νεολαίας με την ομάδα του για να προκαλέσει προβληματισμό, αντί για μια δραστηριότητα που οι συμμετέχοντες πραγματοποιούν ανεξάρτητα.

Ο εργαζόμενος στον τομέα της νεολαίας μπορεί να εισαγάγει την έννοια της παρακολούθησης της χρήσης της οθόνης και της διάθεσης μέσα σε λίγες ημέρες.
Οι συμμετέχοντες ενθαρρύνονται να καταγράψουν:

Αρχείο καταγραφής οθόνης: κατά προσέγγιση ώρες που αφιερώνονται σε τηλέφωνα, εφαρμογές ή συσκευές το πρωί, το απόγευμα και το βράδυ.

Παρακολούθηση διάθεσης : μια σύντομη σημείωση ή emoji για να περιγράψει πώς ένιωθαν σε κάθε χρονικό διάστημα.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο εργαζόμενος στον τομέα της νεολαίας μπορεί να ρωτήσει:
«Πότε ένιωσες πιο χαλαρή;»
«Παρατηρείτε μια σχέση μεταξύ κύλισης και χαμηλής ενέργειας;»

Ο στόχος είναι να βοηθηθούν οι νέοι να συνδέσουν τις ψηφιακές συνήθειες με τις συναισθηματικές καταστάσεις και να προβληματιστούν σχετικά με τις αλλαγές που μπορεί να κάνουν, χωρίς να απαιτείται από αυτούς να πραγματοποιήσουν πραγματικά την πλήρη παρακολούθηση ως μέρος της συνεδρίας.

Δραστηριότητα

Συνδυασμός παρακολούθησης διάθεσης + καταγραφής οθόνης

Παρακολούθηση διάθεσης : μια σύντομη σημείωση ή emoji για να περιγράψει πώς ένιωθαν σε κάθε χρονικό διάστημα.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο εργαζόμενος στον τομέα της νεολαίας μπορεί να ρωτήσει:
«Πότε ένιωσες πιο χαλαρή;»
«Παρατηρείτε μια σχέση μεταξύ κύλισης και χαμηλής ενέργειας;»

Αναστοχασμός:

Βελτιώθηκε η διάθεση;

Ποιο είναι ένα εμπόδιο και πώς θα το λύσετε;

Ερωτήσεις προβληματισμού

Πώς επηρέασε η συνήθεια αυτοφροντίδας που επιλέξατε τη διάθεσή σας ή την εστίασή σας κάθε μέρα;

Ποιο μέρος της ημέρας ήταν πιο δύσκολο να τηρήσετε τη συνήθεια σας και γιατί;

Ποιο εμπόδιο συναντήσατε και πώς το ξεπεράσατε (ή σχεδιάζατε να το ξεπεράσετε);

Πώς θα διατηρήσετε αυτή τη συνήθεια μόλις τελειώσει η δραστηριότητα;

Πώς επηρέασε η συνήθεια αυτοφροντίδας που επιλέξατε τη διάθεσή σας ή την εστίασή σας κάθε μέρα;

Ποιο μέρος της ημέρας ήταν πιο δύσκολο να τηρήσετε τη συνήθεια σας και γιατί;

Ποιο εμπόδιο συναντήσατε και πώς το ξεπεράσατε (ή σχεδιάζατε να το ξεπεράσετε);

Πώς θα διατηρήσετε αυτή τη συνήθεια μόλις τελειώσει η δραστηριότητα;

Οι περιπτωσιολογικές μελέτες

Μελέτη περίπτωσης: Ακολουθεί ένα χρήσιμο βίντεο

Τον Ιανουάριο του 2019, το Πανεπιστήμιο De Montfort ξεκίνησε μια εβδομαδιαία αποτοξίνωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ονομάζεται #HealthyDMU για να βοηθήσει τους μαθητές να επικεντρωθούν εκ νέου και να υποστηρίξουν την ευημερία τους.

Τι συνέβη:

Οι μαθητές συμφώνησαν να κάνουν ένα διάλειμμα 6 ημερών από την ανάρτηση ή την κύλιση σε κοινωνικές εφαρμογές.
Το πανεπιστήμιο προσέφερε δραστηριότητες ευεξίας όπως διαλογισμό, γιόγκα, τάι τσι, αθλήματα, origami και διάβασμα.
Οι μαθητές ενθαρρύνθηκαν να απενεργοποιήσουν τις περιττές ειδοποιήσεις, να έχουν ώρες μελέτης χωρίς τηλέφωνο και να δοκιμάσουν μία ημέρα χαμηλής τεχνολογίας την εβδομάδα.

Εμπειρίες μαθητών:

Πολλοί βρήκαν τις δραστηριότητες πιο παραγωγικές από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ένας μαθητής είπε ότι η εστίαση στο origami «με βοήθησε να παραμείνω παρούσα».
Ένας φοιτητής νομικής ανέφερε καλύτερο ύπνο, βελτιωμένη διάθεση και πιο θετικό συναίσθημα.

Αποτελέσματα:

Οι μαθητές συνειδητοποίησαν περισσότερο τις ψηφιακές τους συνήθειες.
Μειώθηκε η χρήση οθόνης ώρας ύπνου.
Αυξήθηκε η εστίαση και η πρόσωπο με πρόσωπο αλληλεπίδραση.

Η #HealthyDMU ψηφιακής αποτοξίνωσης έδειξε ότι τα μικρά διαλείμματα από τις οθόνες, σε συνδυασμό με δραστηριότητες εκτός σύνδεσης, μπορούν να ενισχύσουν την ψυχική υγεία, την εστίαση και την ευεξία.

Συνιστώμενη πρακτική

Προσφέρετε μια πλήρως δομημένη «Εβδομάδα χωρίς οθόνη», όπου κάθε μέρα περιλαμβάνει ένα μείγμα δραστηριοτήτων χαμηλής τεχνολογίας και υψηλού αντίκτυπου που έχουν σχεδιαστεί για να αντικαταστήσουν τη συνήθη χρήση της συσκευής με κοινωνική σύνδεση και προσεκτική κίνηση. Κάθε πρωί μπορεί να ξεκινά με μια 20λεπτη ομαδική άσκηση ενσυνειδητότητας ή αναπνοής για να επικεντρωθεί η προσοχή, ακολουθούμενη από μεσημεριανές συνεδρίες όπως το Τάι Τσι ή η γιόγκα που παρακινούν τους μαθητές να σηκωθούν από τις καρέκλες τους και να αποκτήσουν ήπια επίγνωση σώματος-νου.
Τα απογεύματα μπορούν να εναλλάσσονται μεταξύ ομαδικών αθλημάτων (ποδόσφαιρο, απόλυτο φρίσμπι) και δημιουργικών εργαστηρίων, σκεφτείτε δραστηριότητες που διοχετεύουν την ανήσυχη ενέργεια σε πρακτική μάθηση.
Τα βράδια κλείνουν με «Σιωπηλούς Κύκλους Ανάγνωσης» ή συνεδρίες αφήγησης, δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να χαλαρώσουν χωρίς οθόνες.
Προσφέροντας ένα σαφές, καθημερινό πρόγραμμα απτών εναλλακτικών λύσεων, αφαιρείτε την ασάφεια σχετικά με το «τι να κάνετε αντί να κάνετε κύλιση» και δείχνετε πώς η εναλλαγή του χρόνου οθόνης για κίνηση, δημιουργικότητα και συνομιλία πρόσωπο με πρόσωπο υποστηρίζει άμεσα καλύτερο ύπνο, μειωμένο άγχος και πιο έντονη εστίαση. Οι συμμετέχοντες φεύγουν ανανεωμένοι και εξοπλισμένοι με ένα μενού ευχάριστων συνηθειών χωρίς οθόνη που μπορούν να εντάξουν στην κανονική τους ρουτίνα.

Οι περιπτωσιολογικές μελέτες

Μελέτη περίπτωσης: Kokoda Youth Foundation: Πρόγραμμα Ψηφιακής Αποτοξίνωσης

Το Πρόγραμμα Ψηφιακής Αποτοξίνωσης (DDP) είναι μια 8ήμερη κατασκήνωση για παιδιά 12-14 ετών που περνούν πολύ χρόνο στις οθόνες. Οι κατασκηνώσεις χρηματοδοτούνται πλήρως, χωρίς συσκευές και πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών σε ένα αγροτικό κέντρο περιπέτειας.

Τι συμβαίνει:

Οι έφηβοι δοκιμάζουν υπαίθριες προκλήσεις όπως ψηλά σχοινιά, γιγάντιες κούνιες, τοξοβολία, προσανατολισμό και ομαδικά παιχνίδια.
Το προσωπικό και οι επαγγελματίες σύμβουλοι καθοδηγούν ομαδικές ασκήσεις που χτίζουν αυτοπεποίθηση, επίγνωση και κοινωνική σύνδεση.
Οι έφηβοι κρατούν ένα παιχνίδι «άνεσης» εάν χρειάζεται και συμμετέχουν σε καθοδηγούμενο προβληματισμό μετά τις δραστηριότητες.

Εκπαίδευση:

Τα εργαστήρια εξηγούν πώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα παιχνίδια μπορούν να είναι εθιστικά.
Οι συμμετέχοντες μαθαίνουν να θέτουν προσωπικά τεχνολογικά όρια και να ανακαλύπτουν τα οφέλη των χόμπι εκτός σύνδεσης.

Αποτελέσματα:

Οι έφηβοι επιστρέφουν στο σπίτι πιο συνειδητοποιημένοι για τις συνήθειες της οθόνης, με καλύτερο ύπνο, διάθεση και αυτοέλεγχο.
Πολλοί ενθαρρύνουν τις οικογένειες να εισαγάγουν απαγορεύσεις κυκλοφορίας συσκευών, δείχνοντας μόνιμες θετικές αλλαγές.

Δεν είμαστε κατά της τεχνολογίας, είμαστε υπέρ των νέων που κάνουν καλύτερες επιλογές με αυτήν.

Συνιστώμενη πρακτική

Εμπλέξτε τους γονείς ή τους φροντιστές στη διαδικασία αποτοξίνωσης, για παράδειγμα, απαιτήστε από τους γονείς να συμμετέχουν σε απολογισμούς στο τέλος του προγράμματος ή σε συνεδρίες ολοκλήρωσης.

Αυτό δημιουργεί μια οικογενειακή προσέγγιση για τη διαχείριση του χρόνου οθόνης, ενισχύοντας τις θετικές συνήθειες και μειώνοντας την αντίσταση όταν οι νέοι επιστρέφουν στο σπίτι.

Το ξέρατε;

Περίπτωση #1

Περίπτωση #2

Περίπτωση #3

Περίπου το 30% των 15χρονων αναφέρουν ότι αποσπάται η προσοχή τους από τη χρήση της δικής τους συσκευής στα περισσότερα ή σε όλα τα μαθήματα μαθηματικών στις χώρες του ΟΟΣΑ, υπογραμμίζοντας πώς η χρήση οθόνης αναψυχής στην τάξη μειώνει την εστίαση(OECD, 2024a).

Οι μαθητές που ξοδεύουν 1-5 ώρες την ημέρα χρησιμοποιώντας ψηφιακές συσκευές για μάθηση στο σχολείο βαθμολογούν, κατά μέσο όρο, 20 βαθμούς PISA υψηλότερα στα μαθηματικά από εκείνους που δεν αφιερώνουν καθόλου χρόνο, αποδεικνύοντας τα οφέλη της μέτριας, σκόπιμης χρήσης της οθόνης (OECD, 2024a).

Η χρήση ψηφιακών συσκευών κατά τον ελεύθερο χρόνο για περισσότερο από 1 ώρα την ημέρα στο σχολείο συνδέεται με πτώση άνω των 9 μονάδων PISA στις επιδόσεις στα μαθηματικά και χαμηλότερη αίσθηση του ανήκειν, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους του μη δομημένου χρόνου οθόνης(OECD, 2024a).

Περίπτωση #4

Περίπτωση #5

Περίπτωση #6

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά στα παιδιά ηλικίας 5-17 ετών να περιορίζουν τον ψυχαγωγικό χρόνο οθόνης σε όχι περισσότερο από 2 ώρες την ημέρα, για να μειώσουν τους κινδύνους παχυσαρκίας, διαταραχών ύπνου και ψυχοκοινωνικών προβλημάτων(World Health Organization, 2020).

Η υπερβολική έκθεση στην οθόνη, ιδιαίτερα πριν τον ύπνο, σχετίζεται με χειρότερη ποιότητα ύπνου και υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης μεταξύ των εφήβων, υποδεικνύοντας την ανάγκη για βραδινές ρουτίνες χωρίς τεχνολογία(OECD, 2024b).

Η χρήση ενσωματωμένων λειτουργιών ψηφιακής ευεξίας (χρονόμετρα εφαρμογών, λειτουργία εστίασης, σίγαση ειδοποιήσεων) συσχετίζεται με χαμηλότερη αυτοαναφερόμενη απόσπαση της προσοχής και καλύτερη αυτορρύθμιση στους μαθητές, τονίζοντας την αξία αυτών των εργαλείων για τη δημιουργία συνήθειας (OECD, 2024a).

Quiz Time

Βασικά Συμπεράσματα

Χρήση δεδομένων και εργαλείων: Παρακολουθήστε τον χρόνο οθόνης σας, ρυθμίστε χρονόμετρα εφαρμογών και ενσωματώστε τακτικές τελετουργίες χωρίς τεχνολογία για να διαχειριστείτε προληπτικά την ψηφιακή υπερφόρτωση (OECD, 2024a; 2024b).
Αξιοποίηση Συστημάτων Υποστήριξης: Συμμετοχή συνομηλίκων, οικογενειών και εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας σε κοινές συμφωνίες και απολογισμούς για τη μετατροπή των ατομικών στόχων σε κοινοτική προσπάθεια (OECD, 2023; 2024b).

Επιπρόσθετες Πηγές

OECD. (2024a). Managing screen time: How to protect and equip students against distraction (PISA in Focus No. 124). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/7c225af4-en

OECD. (2024b). The impact of digital technologies on well-being: Main insights from the literature (OECD Papers on Well-being and Inequalities, No. 29). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/4ca48f7c-en

World Health Organization. (2020). Guidelines on physical activity and sedentary behaviour. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128

De Montfort University. (2019, January 14). DMU to take a break from social media to promote positive mental health. Retrieved from https://www.dmu.ac.uk/about-dmu/news/2019/january/dmu-to-turn-off-social-media-channels-to-promote-positive-mental-health.aspx:contentReference[oaicite:6]{index=6}.

Kokoda Youth Foundation. (2024, May 21). Free program offering practical solution to teen technology overuse. News Hub. Retrieved from https://newshub.medianet.com.au/2024/05/free-program-offering-practical-solution-to-teen-technology-overuse-2/49694/:contentReference[oaicite:13]{index=13}.

How our students and staff filled their ‘digital detox’: https://youtu.be/EHfDZGmF6Lc

Digital Detox Program | Kokoda Youth Foundation: https://youtube.com/shorts/E7aZM2dxnoY?feature=shared

Pictures:

Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the European Education and Culture Executive Agency (EACEA). Neither the European Union nor EACEA can be held responsible for them. Project Number: 2024-2-PT02-KA220-YOU-000287246